TEMEL BİLGİLER

---

A – B – C

DALIŞTA KULLANILAN EKİPMANLAR
1- Maske
2- Palet
3- Snorker
4- Neopren Elbise
5- B.C. (Denge Yeleği) (Balon Ceket)
6- 1. Kademe (Tüpe direk bağlanan ve 200 bar. basınç gören bölüm)
7- 2. Kademe (Regülatörler ağza takılan ilk kademe (MAPS))
8- Finimetre (Tüpteki basıncı gösteren ölçüm cihazı)
9- Oktobus (Yedek regülatör yardım yada 2. Kademe arıza durumumda kullanılır)
10- Tüpler (2 çeşittir)
a- Çelik tüpler = 200 bar (test 300 bar)
b- Alüminyum tüpler = 225 bar (test 350 bar)

HAVA TÜKETİMİ
Normal şartlarda bir insan 25 lt/dak hava tüketimi yapar. Bu yüksek eforda 120 lt/dak çıkar. Uyku esnafında bu solunun 6 lt/dak. kadar düşer.

HAVA HESAPLARI
200 bar 10 lt. bir tüp için :
200 bar x 10 lt. = 2000 lt.
basınç x hacim = lt. hava miktarı
Bir dalış esnasında tüpün tamamı bitirilmez her ne koşulda olursa ol-sun 50 bar.'lık bir kısım mutlaka REZERVE olarak bırakılır
50 bar x 10 lt. = 500 lt. (Rezerve)
2000 lt. – 500 lt. = 1500 lt. (dalış için kullanılacak hava miktarı)

Derinlik Basınç Oran Solunum
0 m. 1 atm/bar 1/1 25 lt./dak.
10 m. 2 atm/bar 1/2 50 lt./dak.
20 m. 3 atm/bar 1/3 75 lt./dak.
30 m. 4 atm/bar 1/4 100 lt/dak.
40 m. 5 atm/bar 1/5 125 lt/dak.
çizelge bu şekilde devam eder.

Örnek :
12 lt. 200 bar.' lık bir tüp ile 30 m. İnilecek kaç dak. suyun altında kalına bilir ?
200 bar x 12 lt. = 2400 lt.
50 bar x 12 lt. = 600 lt (Rezerve)
2400 lt. – 600 lt. = 1800 lt. dalış için kullanılacak hava miktarı
30 m.'de 4 bar. basınç olduğuna göre ve 0 m. 1 bar. basınçta normal şartlarda dakikada 25 lt. hava tüketimi yapılıyorsa
1 bar 25 lt./dak
4 bar X
X = 100 lt/dak. 30 m.'de hava tüketimi olur.

1800 lt. / 100 lt. = 18 dak. Dalış Süresi
Bu dalışta DEKO'lu bir dalıştır. Deko çizelgesine göre yüzeye çıkışta-ki son 3 m.'de 2 dak. deko (bekleme) yapılır.

HAVA GAZ ORANLARI
Havadaki gaz karışımı kabaca şöyledir :
% 79 Azot
% 21 Oksijen

DALIŞ KANUNLARI
Boyle Mario Kanunu : Basınç ve hacim ters orantılıdır.
Charles Kanunu : Basınç sabit hacim ve mutlak sıcaklık doğru orantılıdır.
Dalton Kanunu : Gazın toplam basıncı her gazın kısmi basınçları toplamı-na eşittir.
Henry Kanunu : Isı sabit sıvı içinde eriyen gaz miktarı bu gazın kısmi ba-sıncı ile doğru orantılıdır.

BAROTRAVMA (SIKIŞMA)
Barotravma içinde hava boşluğu olan her yerde meydana gelir.
İkiye ayrılır.

a- Sabit Yerlerdeki Sıkışmalar :
Maske
Sinüs
Kulaklar
Dişler (Özellikle Dolgulu Dişler)
Elbise
Sindirim Sistemi
Akciğerler


b- Oynak yerlerdeki Sıkışmalar :
Eklem Yerleri

AKCİĞER KAPASİTESİ
Akciğerin Total kapasitesi (Toplam Emiş) @ 6 lt.
Vital kapasitesi (Boşaltma) @ 4,5 lt.
Rezidüel kapasitesi (Mutlaka kalan hava) @ 1,5 lt.
Bu rezidüel hava miktarı normal şartlarda boşaltılamaz. Aksi halde akci-ğerlerde onarılması güç hasarlar meydana gelir.

DALIŞ HASTALIKLARI
Black – Out : Kesik kesik nefes alma ve CO2' si fazla olan havanın so-lunması ile oluşan baş dönmesi ve bayılmadır. Sığ su bayılması diye geçer.

Hipervantilasyon : Bilinçli nefes tutarak ard arda yapılan dalışlar so-nunda beyinin CO2 miktarını algılamasındaki zayıflık (beyini kandırma) sebebi ile bayılma meydana gelir. Düzensiz nefes almada buna sebeptir.

Hipoksi : Vücut için gerekli olan Oksijen oranının belli bir seviyenin al-tına (%16) düşmesi durumunda oluşur.

Anoksi : Oksijen miktarı tamamen tükenirse oluşur.

CO Zehirlenmesi : İyi yakılamamış yakıttan meydana çıkar. (çok ze-hirlidir) Baş ağırısı, huzursuzluk, hafıza kaybı, bulantı, kusma, solunun güçlüğü sonunda kişinin kaybına kadar gider.

Hipotermi (Tükenme) : Vücut ısısının altında bir ortamda uzun süre kalındığında oluşur Vücut direnci azalır.

Emboli : Yüzeye çıkış sırasında alına havayı bırakmazsak oluşan gen-leşme sonucunda akciğerin total kapasitesinin aşılması üzerine akciğerlerde hasarlar meydana gelir ve bunlar 4'e ayrılır.

a- Alveol Hasarı
b- Amfizem
c- Pnomotraks
d- Hava Embolisi

DEKOPRASYON (Vurgun)
Derine inildikçe tüpteki hava basıncın etkisi ile değişime uğrayacak-tır. Bu değişim sırasında Nitrojen (Azot) artacak ve O2 azalacaktır. Bu ka-rışım uzun süre teneffüs edildiği zaman dolaşım sistemi sayesinde bütün dokulara yayılır. Dalış sonunda çıkış başladıktan sonra basıncın azalması ile bu eriyen azot gazı belirli metrelerde deko (duraklama) yapılmazsa tek-rar gaz fazına geçer ve damarları tıkar. Özellikle kendini eklem yerlerinde gösterir. TİP1 ve TİP2 diye incelenir.

TİP1 : Kas sistemi veya deride gelişen belirtiler. Kaşıntı, kızarıklık, yorgunluk

TİP2 : TİP1 dahil, merkezi sinir sistemi, solunum sistemi, iç kulak tutulması, duyu kaybı, kusma, bulantı, felç

DEKO Yemiş Birine Ne yapılır?
a- Kesinlikle tekrar daldırılmamalı. 2 adet aspirin suda eritip içirilir ve kanın inceltilmesi sağlanır. Saf O2 teneffüs ettirilir. Serum verilir. Kişi en yakın hastaneye götürülür. Eğer bu işlem helikopter ile yapılıyorsa helikopter fazla irtifa almamalıdır.

b- Recomprasyon : kişi basınç odasına sokulur ve kademeli olarak basınç azaltılır. Belirli bir gaz karışımları ile tedavi yapılır. Bu işlem ilk 4 saat içinde yapılmalıdır.

NİTROJEN NARKOZU
Derinlerde eriyen nitrojen gazı vücudun fiziksel ve bedensel zayıf düşmesini (Derinlik sarhoşluğu) sağlar. 33 m.'den sonra başlar. Kişi kural-lara uygun olarak yüzeye çıkartılır.

---