SCUBA KULLANAN DALGIÇLARDA OMURGADA GELİŞEN MEKANİK PROBLEMLER
Hüseyin BULUŞ
13.04.2008
EDİNİLMİŞ POSTÜR(duruş) BOZUKLUKLARI ve ASİMETRİK TAŞIMA ALIŞKANLIKLARI
Büyümekte olan insan vücudu sayısız fiziksel değişime ve inanılmayacak kadar büyük bir özenmeye açık olarak şekillenir: yerçekimi bu şekillenmede olmazsa olmaz bir fiziksel etki olarak karşımıza çıkar ve yaşam boyunca bedenimizdeki hemen bütün fiziksel donanımımızı ona göre daha doğru bir deyişle ona karşı sağlar ve geliştiririz. Sadece yerçekimi olsaydı her şey ne kadar kolay ve mükemmel olurdu.
Ana rahmindeki insan yavrusu tam bir ''C'' şeklindedir, doğum gerçekleşir ve hala kapanmaya 'ordaki sıcak C'ye' dönmeye onu taklit etmeye çalışır. Ama gün gelecek ve yerçekimine karşı ilk çıkışını başını yerden kaldırarak yapacak ve bunu başardığında da dünyanın daha düzgün ve algılarına daha uygun olduğunu fark edecektir: işte bu ilk hamle 'ordaki sıcak C'ye' ilk darbesini vurarak boyun çukurluğunun oluşmasına neden olacaktır. Kollarına dayanmayı kazara öğrenen insan yavrusu görüş alanını genişletirken bel çukurluğunun ilk belirtisi de oluşacaktır.
Artık giderek daha rahat kaslarını kullanan bu dünyanın en kolay incinir en savunmasız canlısı kollarıyla sürünmeyi de şaşırtıcı bir hızla öğrenecek ve bu bacaklarının sadece ağza sokulup kemirilen bir oyuncak olmadığını da ona öğretecek ve bacaklar katılınca daha hızlı olduğunu fark edecektir artık.
Kendiliğinden oturmayı kollarıyla uzanırken yan dönüp yuvarlanması ve kollarına artık tam düzelterek dayanması sağlar(eğer ki sabırsız ebeveynlerin müdahalesi olmazsa). Oturma yerçekiminin öne çekmesine neden olacağından sırt kifozu gelişecek ve reaksiyonel baş hareketi ile birlikte yerleşince ellerini mükemmel düzeyde bağımsız kullanabilecektir. Bu bağımsız oturma pozisyonu yerden uzaklaşan başın, iç kulak salyangozları sayesinde dengelenmesi ve gövdeden bağımsız olarak sağa sola hareketlenmesini de geliştirecektir.
Buradan tırmanmaya ve sıralamaya geçen insan yavrusu bacaklarını açarak ağırlık merkezinin düştüğü alanı büyütecek ve sıralamadan ilk kahramanca ayrılışı yapabilmek için minik poposunu geriye çıkarıp bel lordozu sayesinde ön-arka ağırlık yayılımını maksimum kolaylıkla taşıyacak sinuzoidal omurga çizgisinin son rötuşunu da bitirecektir. Yerçekimi sen nelere kâdirsin!
Ama dedim ya sadece yerçekimi olsaydı ne mükemmel olacaktı. Ebeveynlerin kendisine dayattıkları ayakkabılar, botlar(hele birde ortopedikse yandın), tulumlar, pantolonlar, fırfırlı etekler, montlar, kabanlar, atkılar, vs ... vs ... her biri ayrı bir bela, ayr bir uyum dayatması ve yeni bir ALIŞMA savaşı.
İşte o bela kelime ALIŞMA SAVAŞI: sonra gelsin alışkanlıklar efendim gelsin anneyi, babayı, kardeşi veya teyzeyi halayı dayıyı amcayı taklit etmeler: aynı anası gibi oturuyor, sanki babasının kopyası küçülmüşte yürüyor vs vs
Sosyal bir varlık olan insanın yavrusu da bundan yani taklit etmekten başka bir yolla öğrenemez ki ayağa kalkmayı?
Çevresel taklit nesneleri, giysinin dayattığı pozisyon(bu ileriki yaşamında modanın dayattığı duruşa dönüşecektir) ve cinsiyetin gelişimindeki hıza sosyal çevrenin yasakçı ve tepkili tavırları. Okul araçlarının hamallığı, okul kıyafetlerinin katılığı ve MODA. Bütün bu değişimi öğrenilmiş postür diyoruz. Tamamen alışkanlık olarak algılansa da kimi zaman kalıcı yada düzeltilmesi sıkı kontrol gerektiren duruş bozulmalarına neden olabiliyor. Ve unutmamak gerekir ki bu gelişimde hiçbir anatomik varyasyonun katkısı yoktur. Yerçekimine uygun gelişmeyen duruş bozuklukları taşıma ve aktarma açılarını değiştirerek verimsiz veya gereksiz enerji harcanmasına yani uygunsuz kas aktivitesine neden oluyor. Gereksiz yere ve genellikle yanlış taşınan çantalar bile gelişmekte olan insan yavrusunun kas-iskelet sistemini bozarak kalıcı yada düzelmesi zor postürel bozukluklara neden oluyor. Bu iş yaşamı ve yaşam koşulları sayesinde kas-iskelet sistemi ağrılarının oluşmasına neden olur ve birlikte gelişen kas spazmı ile oluşan kısır döngü sayesinde kişinin yaşam konforunda ciddi bozulmalara neden olur: bütün kas-iskelet sistemi ağrılarının %85-90 'ını kapsar.
Dalgıçlar için önemli ve ayırt edilebilmelidir. Biliyoruz ki dekompresyon hastalığının bir belirtisi de ağrıdır.
POSTÜR KASLARINDAKİ KUVVET DENGESİZLİKLERİ ve KISALIKLARI
Çağdaş insanın, kas-iskelet sistemini etkileyen temel problemlerden biri olarak bilinir: çalışma masasının-koltuğun yanlış seçilmesinden tutun da dar alanlarda çalışmak zorunda olmaya ve yetersiz iş donanımı kullanmaya kadar birçok nedeni vardır. Azalmış aktivite veya tekrarlayan mikrotravmalar sayesinde kalıcılaşabilir.
Basit egzersiz programlarıyla ve önlemlerle çözülebilir bir sorunken kişinin yaşamını karartan sonuçlara neden olabilir. Daha da önemlisi tamamen subjektif gibi görmekte ısrar eden bir çevreyle donatılmış olabilirsiniz. Profesyonel yardım almakta sonsuz fayda vardır.
Aşağıda başlıklar altında sıraladığım özel ve altında patoloji yatan problemlerle ilgili mutlak suretle profesyonel yardım almak gereklidir.
İyi bir inceleme ve değerlendirme sayesinde oluşturulacak fizyoterapi ve rehabilitasyon programıyla bu problemlerin etkilerini minimuma indarmenin unutulmaması gerektiğini hatırlatmak istiyorum:
I. ÜST EKSTREMİTEYİ(kolu) GÖVDEYE BAĞLAYAN OMUZ KUŞAĞI ve ÜST SIRT KASLARINDAKİ KAS KUVVETİ DENGESİZLİKLERİ ve KISALIKLARI;
II. ALT EKSTREMİTEYİ(bacağın) GÖVDEYE BAĞLAYAN KALÇA ve ÜST BACAK KASLARINDAKİ KAS KUVVETİ DENGESİZLİKLERİ ve KISALIKLARI;
III. ALT EKSTREMİTE KASLARINDAKİ ASİMETRİ, KISALIK ve İNELASTİKİYET;
IV. DAHA ÖNCE GEÇİRİLMİŞ KAS-İSKELET SİSTEMİ YARALANMALARI ve YETERSİZ REHABİLİTASYON;
V. DAHA ÖNCE GEÇİRİLMİŞ MAJÖR OPERASYONLAR SONRASI NEKAHAT DÖNEMİNİN UZAMASI;
VI. DAHA ÖNCE GEÇİRİLMİŞ MERKEZİ SİNİR SİSTEMİ(MSS) YARALANMALARI VE HASTALIKLARI SONUCU GELİŞEN PLEJİ(felç) veya PARAZİ(hafif felç)LERİN YARATTIĞI DENGESİZLİKLER.