HERŞEY DAHA MUTLU BİR İNSAN İÇİN
Prof. Dr. İbrahim HIZALAN
23.11.2005
Sualtı Sporu disiplininin ön planda tutulduğu, kuralların koşulsuz uygulandığı, kısıtlamalara uyulması gereken, dalış öncesi hazırlık ve kontrollerin en ciddi şekilde yapılması şart olan, hayati tehlikenin daima çok yakınımızda olduğu bir spor türüdür.
Bu tanımlama, bir takım fantezilerden değil bir takım tecrübelerden ve doğa yasalarından kaynağını almaktadır. Bunların gereğince bilinmesi, alınacak sayısız önlemleri ve uyulacak katı kısıtlamaları daha kolay ve daha isteyerek kabullenmeyi sağlayabilecektir.
Bu sayfalardaki seri yazıların birinci amacı daha sağlıklı ve daha emniyetli bir dalış için gerekli bilgileri, temelinde yatan gerekçelerle sunarak, bunların kuru birer kural olmaktan çok, nedenleri çok geçerli birer inanç olarak kabulünü sağlamak olacaktır.
İkinci amaç dalış sırasında ve sonrasında oluşabilecek sağlık sorunlarına değinip, bunların önlenmesi, oluştuğunda tanımlanabilmesi ve tedavileri hakkında bilgiler iletmek olacaktır.
Üçüncü amaç da, insanın sağlığının ötesinde, çevrenin de bir sağlığı olduğunu vurgulamak; sualtı çevresinin bütünlüğünü ve sağlığını korumanın, canlılarıyla, tabiat varlıklarıyla ve kültür hazineleriyle var olan sualtı zenginliğinin insanın sağlığına ve mutluluğuna olan katkılarını hatırlatmak olacaktır.
Bu amaçlan gerçekleştirmek için yöntemlerimiz kendi bilgi ve tecrübelerimizi, muhtelif bilimsel ve sportif yayınlardan derlemelerle yoğurup, doğru ve bilimsel olanı, anlaşılır şekilde sunmaya çalışmak olacaktır. Gerektiğinde bir kaynakça görevi yapması için ilk konularda sualtı fiziği ve fizyolojisi ile başlanıp konular giderek yukarıdaki amaçlara uygun olarak ele alınacaktır.
Sonuç olarak, 'daha sağlıklı bir daha sağlıklı bir çevre, daha mutlu bir insan' parolamız olacaktır.
SUALTININ SAĞLIK PROBLEMLERİ
Dünyadaki mevcut canlı türlerinden sadece insan yaratıldığı ortamın dışında da bulunma aşaması göstermiş ve bir kara yaratığı olmasına rağmen yukarıda atmosferi ve aşağıda da denizi keşfetmeye çalışmıştır.
İnsanın sualtına inmesi ile beraber bununla ilgili sağlık problemleri de başlamış, ilk olarak 1820 de Almour dalışa bağlı kulak ağrısından ve 1873 de Smith basınçlı hava kullanan dalgıçlarda kulak hasarlarından bahsetmiştir.l9l3 de Boot "çan işçileri sağırlığı"ndan, 1971 de Goodhill iç kulakta hasarlardan (yuvarlak pencere yırtıklarından ve ani işitme kayıplarından), 1972 de Freeman ve Edmonds 'iç kulak barotravması'ndan bahsetmişlerdir (1). Nörolojik açıdan oluşabilecek problemler ve Merkez Sinir Sistemi Hasarları 1941 de Thorne tarafından 'çan hastalığı' olarak tarif edilmiş; 1955 de Behnke ve Lanphier tarafından derinde ya da yükselirken oluşabilecek genel ve nörolojik problemler açıklanmış; yine 1965 de Gillen tarafından konu etraflıca ele alınmıştır (2).
Dalışla ilgili tıbbi sorunlar en sık karşılaşıldığı şekliyle Kulak-Burun-Boğaz sahasına ait olabileceği gibi, Solunum Sistemi, Kalp ve Dolaşım Sistemi, Merkez Sinir Sistemi, Lokomotor Sistem ve daha az olarak da diğer sistemleri de ilgilendirebilir. Bunlardan öte, basınç altında nitrojen solumanın, ısı değişikliklerine ve basınç değişikliklerine maruz kalmanın etkileri de fizyolojiye yansımaktadır (3).
1992 de toplanan Sualtı ve Hiperbarik Tıp Cemiyeti dalış kazaları istatistiklerine bakarak, sportif dalışlarda kaza riskini bin dalışta bir olarak bildirmiştir (4).
Bu yeryüzünde gerçekleştirilen dalış sayısı ele alınarak hesaplandığında ve kayıtlara yansımayan problemler de ele alındığında, bir spor türü için çok yüksek bir orandır ve bu oranın düşürülmesi dalgıçların bilgilendirilmesi ile mümkündür. Hızla artan dalgıç sayısı da göz önüne alınırsa Karayollarında yaşanan, can ve yaşam kalitesi kaybına yol açan anarşinin bir benzerinin sualtında yaşanmaması en büyük isteğimizdir ve bu sayfaların başlıca amaçlarındandır.Sağlıklı dalışlar ve kaliteli bir yaşam dileğiyle,
KAYNAKLAR:
1-ADKISSIN, G.H., MEREDITH, A.P.: Ineer ear Decompression Scikness Combined with a fistual of the roun window, Ann.Otol.Rhinol.Larygnol.,99:733-737,1990
2-AITA, J.A.: Neurologic manifestations of dysbarism.In:Handbook of Clinical Neurology (eds: P.J. VINKEN, G.W. BRUYN), North Holland Punlishinf Co., Amsterdam, Vol 12, Ch 25, 1992, p. 655-676
3-BERYLSKE, A., HORNSBY, A., RICHARDSON, D., STWEWART, C.K. : The Encyclopedia of Recreational Diving, PADI, Santa Ana, 1991
4-BOVE, F.: Diving Science in'92. SKIN DIVER, 41/12:18-19, 1992