Satıhtan ikmalli hava dalışları

Dalışlar ile ilgili ilk izler M.Ö. 5000 yıllarına dayanır.

Dalış yapma fikri ihtiyaçlar ve sualtının keşfedilme isteği sayesinde ortaya çıkmıştır.

M.Ö. 6. yy'dan kalma Yunan vazosunda sünger çıkartmak için dalmak üzere olan bir dalgıç

M.Ö. 332 yılında Büyük Alexander'ın dalış çanı ile yaptığı bir dalış

İlk Gelişmeler

Nefes alma borusu
İlk düşünülen satıhtan bir boru vasıtasıyla nefes alarak sürekli dipte kalabilmek olmuştur.
Ancak 3 feet derinde bile boru yardımıyla nefes almak neredeyse imkansızdır.
Dalgıcın gögüs kısmına yaklaşık 200 pound'luk (90kg) bir güç etki eder.
Nefes alabilmek için bu gücü yenmek gerekir. Tarih boyunca yaratıcı aletler hep bu problemi yenmek için tasarlanmıştır.

Bu resimde 1511 yılında yapılmış deri başlık ve bu başlığa takılı boru kullanan bir dalgıç.

Solunum torbaları
Scuba tüplerinin atası olarak kabul edilebilecek bir fikir olan hava kaynağının dalgıç ile birlikte taşınabilir olması.

M.Ö.9. YY'dan kalma bir Asya freski

Dalış çanları
1500-1800 yılları arasında geliştirilen dalgıçların su altında dakikalar yerine saatlerce kalmasına olanak sağlayan çanlar.

Serbest dalış yaparken sualtında kalınan süreyi uzatmak için baş aşağı daldırılan variller

1690 yılında İngiliz gökbilimci Edmund HALLEY'in yaptığı çanda havayı tazelemek için suya daldırılmış variller kullanılıyordu

Dalış elbisesi
Özellikle İngiltere'de kurtarma operasyonlarının verimliliğini arttırmak amacıyla dalış elbiseleri geliştirilmeye başlanmıştır.

1715 yılında John LETHBRIDGE'in tek kişilik kapalı dalış elbisesi

İlerleyen yıllarda benzer dizaynlar yapıldı ancak hepsinin problemi çanda olduğu gibi belirli bir derinliğin üstüne çıkamamaları olmuştur.

Gerçek teknolojik atılım 19. yy başlarında sualtına hava gönderen mekanik pompanın bulunmasıyla gerçekleşmiştir

Kapalı bir dalgıç elbisesi

Deane patentli dalış elbisesi

John ve Charles DEANE kardeşlerin 1823'te yaptıkları Duman cihazının 1828'de Dalış elbisesine dönüşü

Dalgıç ayakta olduğu sürece sorunsuz iş gören elbise dalgıç düştüğünde süratle içine su alıyordu

Siebe'nin geliştirilmiş dalış elbisesi

Augustus SIEBE'nin MK5 dalış elbisesinin atası olan ilk kapalı dalgıç elbisesi ve başlığı (1840)

Augustus SIEBE'nin yaptığı başlığın ve elbisenin dalış hazırlığı

1840 Royal George gemisinin kurtarılması

60-70 ft derinlikte 6-7 saat çalışan dalgıçlarda daha sonraları önem verilmesi gerekecek romatizma benzeri dalış rahatsızlıkları ortaya çıkmıştır

Batık bir savaş gemisinden topların çıkarılması

Büyük kutular (caisson)
Yandaki tanklar su ile doldurularak çalışma alanına indirilebilen birkaç kişilik Fransız Caisonu

Caisson rahatsızlığı (dekompresyon hastalığı)
Bu odaların kullanımının yaygınlaşması ile dalgıçlar eklemlerde keskin ağrılar, solunum zorlukları gibi rahatsızlıklara yakalanmaya başlamışlardır

Bu rahatsızlıkları tıbbi olarak ilk açıklayabilen fransız doktor paul bert olmuştur (1878)

Basınç altında hava solunduğunda nitrojenin kan ve vücut doklarında çözündüğünü ve ani çıkışlarda bu gazın hava kabarcığı haline gelerek rahatsızlıklara neden olduğunu açıklamıştır

Hastalığın sırrının çözülmesinden kısa bir süre sonra basınç odaları yapılmış ve gemilere yerleştirilerek tedavide kullanılmışlardır

Çift bölmeli eski tip bir basınç odası

Vantilasyon

İngiliz doktor j.s. haldane 1905-1907 yılları arasında dalgıçları incelemiş ve bir takım sorunların başlık içerisinde biriken yüksek karbondioksit seviyesinden kaynaklandığını keşfetmiştir. ve bunun sonucu olarak hava sirkülasyonu için pompalar geliştirilmiştir

Nitrojen narkozu
1920 yılında derine yapılan dalışlarda kanda çözünen nitrojenin narkoz etkisi yarattığı ve dalgıçların bazılarının bilinçsizce hareket ettikleri bulunmuştur

Tüm bu rahatsızlıkların basınç kaynaklı olması nedeniyle mucitler basıncın etkilerini ortadan kaldırmak için zırhlı elbiseleri geliştirmişlerdir.

Zırhlı dalış elbisesi (1 ATM)

Mk 5 derinsu dalış takımı

1905 yılında birçok dalış problemini ortadan kaldıran mk 5 dalış başlığı geliştirilmiştir.

1927 de eksoz valfi ve muhabere sisteminden sonra fazla değişikliğe uğramamıştır.

Scuba (Self-Contained Underwater Breathing Apparatus)
Uzun yıllar kendinden ikmalli sualtı solunum cihazları (scuba) sadece teorik bir gerçekti.

Kompresörler ve basınçlı havayı saklayabilecek tüpler yeterli olmadığı için gelişmeler bu alanlardan sonra gerçekleşmiştir.

Demand tipi regülatör
1866 yılında dizayn edildi ve patenti Benoist Rouquayrol tarafından alındı.

Ancak Rouquayrol'un konsepti scuba'ya adapte edilmek için 60 yıldan fazla beklemek zorunda kaldı.

Yüksek basınç tankları ve demand regülatörünü birleştiren Jacques-Yves Cousteau ve Emile Gagnan aqua-lung olarak bilinen açık devre scuba'nın yaratıcıları olmuşlardır.

Karışım gaz dalışları
1919 yılında Elihu Thomson, dalgıçların helyum-oksijen'den oluşan karışım gazı kullanarak çalışma derinliğini arttırabileceklerini önermiştir.

1924 yılında yapılan deneylerde herhangi bir zararına rastlanmayan heo2 pratik olarak 1939'da 245 ft derinlikte kullanılmıştır.

Satürasyon dalgıçlığı
Dalışlarla ilgili en büyük sıkıntı süre sıkıntısı olmuştur. En fazla süreyi ise dekompresyon aldığından satürasyon dalgıçlığı geliştirilerek büyük bir adım atılmıştır.

Derin su dalış sistemi

Derin dalma sisteminde kullanılan personel transfer kapsülü

Türk Deniz Kuvvetlerinde dalgıçlık - Kurtarma Grup Komutanlığı
Günümüz modern cihaz ve teknikleri ile görev ve sorumlulukları:

Batmış durumdaki gemi ve araçları çıkarmak

Batmış durumdaki denizaltılara ilk müdahale

Karaya oturmuş gemileri yüzdürmek ve kurtarmak

Yedekleme ve hedef çekme

Sualtında kaybolmuş nesnelerin aranıp bulunması ve çıkartılmasını sağlamak

Karina, şaft ve pervane kontrolü

Şamandıra faaliyetleri ve tri güverte hizmetleri